Πολιτισμός
Εκφάνσεις και εκφράσεις του πολιτισμού, παλαιότερες αλλά και σύγχρονες.
-
Θεοφάνεια
Η 6η Ιανουαρίου είναι η ημέρα των Θεοφανείων —ένα σημάδι από τον Θεό για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς στην Ελλάδα— ενώ στη Σερβία και τη Ρωσία ειναι η παραμονή των Χριστουγέννων. Αξίζει να θυμόμαστε ότι περισσότεροι από 200 εκατομμύρια Ορθόδοξοι Χριστιανοί σε όλο τον κόσμο γιορτάζουν τα Χριστούγεννα στις 7 Ιανουαρίου, καθώς ακολουθούν το Ιουλιανό ημερολόγιο. Εκτός… από την Ελλάδα.
-
Στη μεριά του Νότου
Καθώς η φετινή χρονιά πλησιάζει στο τέλος της, όλοι συμφωνούν ότι τα Χριστούγεννα του 2023 θυμίζουν «κάπως το ορθόδοξο Πάσχα» — με άλλα λόγια, μια στιγμή της Άνοιξης. Την εντύπωση αυτή ενισχύει ακόμη περισσότερο ο ήπιος καιρός, ιδίως στον νότο, ανάμεσα στην Πελοπόννησο και τα νησιά του Αιγαίου. «Η Γέννηση, μέσα σε όλο το Φως της», όπως το διατυπώνει, με τον δικό του τρόπο, ο ιερέας σε ένα μικρό χωριό της Πελοποννήσου.
-
Χριστούγεννα στη Θεσσαλία
Η Θεσσαλία ως γνωστόν είναι μια ιστορική, κατά κύριο λόγο αγροτική περιοχή της πατρίδας μας. Η απέραντη πεδιάδα της περιβάλλεται από ορεινό ανάγλυφο, στο οποίο περιλαμβάνονται ο Όλυμπος στα βόρεια και ο εκτεταμένος ορεινός όγκος της Πίνδου. Σύμφωνα με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, τον Δεκέμβριο του 2023 η περιοχή αποτελούσε μέρος του 14% της ελληνικής επικράτειας που ήταν καλυμμένο με χιόνι — ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο που έχει καταγραφεί από το 2004.
-
Γουρουνοχαρά
Σε κάθε παραδοσιακό πολιτισμό, ο χρόνος ορίζεται από το νόημα που έχει για τους ανθρώπους, σε συνάρτηση με τις εργασίες που οφείλουν να επιτελέσουν κατά τη διάρκεια του έτους. Η ζωή διαρθρώνεται από τους κύκλους της ημέρας και της νύχτας, τις εποχές και τις συγκομιδές. Αυτή η σχέση μεταξύ ανθρώπου, φύσης και καιρικών συνθηκών —σε συνδυασμό με τον αντίκτυπο που έχουν αυτοί οι παράγοντες στα μέσα επιβίωσης— καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το μέτρο αντίληψης του καθημερινού χρόνου.
-
Τελευταίο βιβλίο, στερνό ποίημα…
Ο πρώτος Έλληνας νομπελίστας, ο Γιώργος συνέχισε να μας εκπλήσσει και να μας μαγεύει, κι όποτε χρειαζόταν να μας συγκλονίζει, έως τέλους. Ο Σεφέρης απεβίωσε στις 20 Σεπτεμβρίου 1971, κατά τη διάρκεια της Επταετίας (1967–1974), εξαιτίας μετεγχειρητικών επιπλοκών και δύο ημέρες αργότερα, η κηδεία του μετατράπηκε σε μεγάλη πολιτική εκδήλωση.
-
Πριν από εξήντα χρόνια…
Πριν από εξήντα χρόνια, στις 24 Οκτωβρίου 1963, ένα τηλεγράφημα από τη Σουηδική Ακαδημία ανακοίνωσε ένα σημαντικό γεγονός: το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας απονεμήθηκε στον Γιώργο Σεφέρη —το λογοτεχνικό ψευδώνυμο του ποιητή Γιώργου Σεφεριάδη (1900–1971), ο οποίος ήταν επίσης διπλωμάτης. Σύμφωνα με την Ακαδημία της Στοκχόλμης, ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής έλαβε το βραβείο «για το εξαίρετο λυρικό του ύφος, το οποίο είναι εμπνευσμένο από μια βαθιά αίσθηση του ελληνικού πολιτισμικού κόσμου». Αυτό το πρώτο βραβείο Νόμπελ που απονεμήθηκε σε Έλληνα, το 1963, κατέχει μία από τις πιο περίοπτες θέσεις στη λογοτεχνία του έθνους.