• Το άλλο… ταξίδι !

    Καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγχρονης εποχής μας —η οποία έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά εδώ και καιρό—, τα ταξίδια στην Ελλάδα ασκούν διαρκώς μια γοητεία στη φαντασία, κινητοποιώντας τους απαραίτητους πόρους ώστε τέτοια ταξίδια να πραγματοποιηθούν με διάφορους τρόπους. Η ίδια η πράξη του ταξιδιού, καθώς και το εικονολογικό υπόβαθρο που τη συνοδεύει —εικόνες οι οποίες, με την κυριολεκτική έννοια, μεταφέρθηκαν χάρη στην έλευση του αυτοκινήτου—, παραμένουν μια διαρκής πηγή γοητείας.

  • Κεφαλόβρυσο Τρικάλων

    Το Κεφαλόβρυσο, το θεσσαλικό μας χωριό, είναι ένα τυπικό χωριό. Αυτό σημαίνει ότι ανταποκρίνεται στην καθιερωμένη τυπολογία των ελληνικών χωριών — εκείνων δηλαδή που δεν βασίζονται ιδιαίτερα στον τουρισμό, αλλά επηρεάζονται, σε διαφορετικό βαθμό, τόσο από την οικονομική κρίση όσο και από τη μείωση του πληθυσμού.

  • Η ημέρα του ΟΧΙ

    Η Ελλάδα γιορτάζει την εθνική της εορτή στις 28 Οκτωβρίου. Πρόκειται για τη δεύτερη σημαντική ετήσια επέτειο της χώρας — η πρώτη, στις 25 Μαρτίου, τιμά την έναρξη της επανάστασης των σύγχρονων Ελλήνων, ή αλλιώς τον Ελληνικό Αγώνα της Ανεξαρτησίας του 1821, ο οποίος απέβλεπε στην απελευθέρωση από τον οθωμανικό ζυγό. Κάπως ασυνήθιστα, η 28η Οκτωβρίου σηματοδοτεί για την Ελλάδα την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και όχι το τέλος του.

  • Η διαιρεμένη Μεραρχία Πινερόλο

    «Είναι στη φύση του ανθρώπου να καταπιέζει εκείνους που υποχωρούν και να σέβεται εκείνους που αντιστέκονται», έγραφε ο Θουκυδίδης στην εποχή του Πελοποννησιακού Πολέμου. Το έργο του άλλωστε καταγράφει τη μεγάλη σύγκρουση μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης, η οποία εκτυλίχθηκε μεταξύ 431 και 404 π.Χ., και έκτοτε έχει καταστεί, όπως συνηθίζεται να λέγεται, ένα κλασικό έργο της ιστορικής γραμματείας. Η παρατήρηση αυτή ισχύει —ή, τουλάχιστον, ισχύει σε μεγάλο βαθμό— όσον αφορά εκείνους που υφίστανται καταπίεση ή εκείνους που προβάλλουν αντίσταση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ζοφερή μοίρα που επιφυλάχθηκε τελικά για τους Ιταλούς στρατιώτες στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1941-1944 — μια εμπειρία την οποία σκιαγραφούμε εδώ, βασιζόμενοι σε μια αρχική καταγραφή των γεγονότων.

  • Ιταλικός στρατός κατοχής 1941-1944

    Θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι οι «μικρές ιστορίες» μας —που ανακαλούνται στη μνήμη κατά τη διάρκεια οικογενειακών συγκεντρώσεων— αποτυπώνουν συχνά μόνο την ανεκδοτολογική πλευρά των γεγονότων, εκείνες τις πτυχές της ιστορίας που απορρίπτονται πολύ βιαστικά ως δευτερεύουσες. Στη δική μας οικογένεια, ο αείμνηστος θείος μας, ο Χρήστος, αγαπούσε να μοιράζεται τις προσωπικές του αφηγήσεις από τη δεκαετία του 1940: τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, την Κατοχή, την Αντίσταση και στη συνέχεια το απόλυτο, παράλογο χάος του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου (1944–1949). Περιέγραφε αυτά τα γεγονότα με κάθε λεπτομέρεια, ακριβώς όπως τα είχε βιώσει ο ίδιος. Του άρεσε επίσης να διηγείται ιστορίες για την παρουσία Ιταλών στρατιωτών στην Ελλάδα — ένα ιστορικό κεφάλαιο που, ακόμη και σήμερα, παραμένει εγκλωβισμένο ανάμεσα στη μνήμη και τη λήθη.

  • Η Σμύρνη μάνα καίγεται

    Ο Αύγουστος είναι μήνας “βαρύς” για την ελληνική ιστορική μνήμη. Το 1922, η πατρίδα μας γνώρισε τη μεγαλύτερη “Καταστροφή” έως σήμερα, αν εξαιρέσουμε ίσως τη διαχρονική προδοσία του Ελληνισμού της Κύπρου. Η “Μικρασιατική Καταστροφή” κι επί της ουσίας εθνική αναξιότητα, αποτελεί υπό μια πρώτη ανάγνωση, το συμβαντολογικό επακόλουθο της “προγραμματισμένης” ήττας του ελληνικού στρατού στη Μικρά Ασία, με ορόσημο την ανακατάληψη της φλεγόμενης Σμύρνης από τον τουρκικό στρατό και τους Τσέτες του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, γεγονός το οποίο η τουρκική ιστοριογραφία καταγράφει άλλωστε ως “Η Μεγάλη Επίθεση”.