Εθνολογία
Το ανθρωπολογικό πλαίσιο και η διαχρονική προσέγγιση των νοοτροπιών στον ελλαδικό χώρο.
-
Θεοφάνεια
Η 6η Ιανουαρίου είναι η ημέρα των Θεοφανείων —ένα σημάδι από τον Θεό για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς στην Ελλάδα— ενώ στη Σερβία και τη Ρωσία ειναι η παραμονή των Χριστουγέννων. Αξίζει να θυμόμαστε ότι περισσότεροι από 200 εκατομμύρια Ορθόδοξοι Χριστιανοί σε όλο τον κόσμο γιορτάζουν τα Χριστούγεννα στις 7 Ιανουαρίου, καθώς ακολουθούν το Ιουλιανό ημερολόγιο. Εκτός… από την Ελλάδα.
-
Στη μεριά του Νότου
Καθώς η φετινή χρονιά πλησιάζει στο τέλος της, όλοι συμφωνούν ότι τα Χριστούγεννα του 2023 θυμίζουν «κάπως το ορθόδοξο Πάσχα» — με άλλα λόγια, μια στιγμή της Άνοιξης. Την εντύπωση αυτή ενισχύει ακόμη περισσότερο ο ήπιος καιρός, ιδίως στον νότο, ανάμεσα στην Πελοπόννησο και τα νησιά του Αιγαίου. «Η Γέννηση, μέσα σε όλο το Φως της», όπως το διατυπώνει, με τον δικό του τρόπο, ο ιερέας σε ένα μικρό χωριό της Πελοποννήσου.
-
Γουρουνοχαρά
Σε κάθε παραδοσιακό πολιτισμό, ο χρόνος ορίζεται από το νόημα που έχει για τους ανθρώπους, σε συνάρτηση με τις εργασίες που οφείλουν να επιτελέσουν κατά τη διάρκεια του έτους. Η ζωή διαρθρώνεται από τους κύκλους της ημέρας και της νύχτας, τις εποχές και τις συγκομιδές. Αυτή η σχέση μεταξύ ανθρώπου, φύσης και καιρικών συνθηκών —σε συνδυασμό με τον αντίκτυπο που έχουν αυτοί οι παράγοντες στα μέσα επιβίωσης— καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το μέτρο αντίληψης του καθημερινού χρόνου.
-
Βαλκανικά χρόνια
Η παράδοση είναι μια πράξη — ένας τρόπος μεταβίβασης γνώσεων, εθίμων ή πρακτικών από τη μία γενιά στην επόμενη, είτε μέσω του λόγου, της γραφής, των χειρονομιών είτε του ρυθμού. Ο όρος «Παράδοση», σημαίνει κυριολεκτικά «αυτό που δίνεται» ή «αυτό που παραδίδεται». Αυτό ισχύει εξίσου για την παραδοσιακή μουσική και το τραγούδι, καθώς και για τον χορό· όλα αυτά περιλαμβάνονται στο πλούσιο ρεπερτόριο που στην Ελλάδα αποκαλείται «Δημοτικό» — πρόκειται, με άλλα λόγια, για ένα είδος μουσικής που πηγάζει άμεσα από ό,τι έχει μεταδοθεί από τον λαό.
-
Κεφαλόβρυσο Τρικάλων
Το Κεφαλόβρυσο, το θεσσαλικό μας χωριό, είναι ένα τυπικό χωριό. Αυτό σημαίνει ότι ανταποκρίνεται στην καθιερωμένη τυπολογία των ελληνικών χωριών — εκείνων δηλαδή που δεν βασίζονται ιδιαίτερα στον τουρισμό, αλλά επηρεάζονται, σε διαφορετικό βαθμό, τόσο από την οικονομική κρίση όσο και από τη μείωση του πληθυσμού.
-
Γεφύρια και δρόμοι
Στη δυτική Θεσσαλία, όχι μακριά από τα περίφημα Μετέωρα, βρίσκεται το χωριό Σαρακίνα και η ομώνυμη ιστορική γέφυρα, η οποία εκτείνεται πάνω από την κοίτη του ποταμού Πηνειού. Στο παρελθόν, η γέφυρα αυτή αποτελούσε πέρασμα για τις μετακινήσεις προς τους οικισμούς της περιοχής του Ασπροποτάμου —που είναι φωλιασμένοι στην οροσειρά της Πίνδου, ανάμεσα στη Θεσσαλία και τη γειτονική Ήπειρο. “Το μεγαλείο της πολυτοξωτής γέφυρας, σε συνδυασμό με τον επιβλητικό βραχώδη σχηματισμό που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση, αιχμαλωτίζει το βλέμμα του επισκέπτη”, αναφέρουν τουριστικά φυλλάδια που έχουν εκδώσει οι τοπικές αρχές.